Diagnoza komunikacji wspomagającej i alternatywnej AAC

Porozumiewanie się to umiejętność niezbędna do funkcjonowania, budowania relacji, rozwoju. Dzieci niemówiące, z nieharmonijnym czy opóźnionym rozwojem mowy potrzebują rozwiązań umożliwiających im komunikację na poziomie adekwatnym do ich potrzeb. Aby taki system językowy zbudować, potrzebna jest wnikliwa i całościowa diagnoza możliwości komunikacyjnych dziecka. Skierowana jest do dzieci niemówiących oraz z opóźnionym rozwojem mowy wynikającym z różnego rodzaju niesprawności ruchowych, dysharmonii, czy zaburzeń rozwojowych, u których mowa nie rozwija się lub rozwija się nieadekwatnie do wieku.

Obszary działań diagnostycznych w AAC:

– funkcjonowanie zmysłów, tj. sprawność poszczególnych zmysłów, umiejętność kierowania
i utrzymania uwagi, preferowane bodźce,

– funkcjonowanie ruchowe, poziom sprawności, precyzja ruchu,

– pragmatyka komunikacyjna, a więc poziom rozwoju komunikacji oraz funkcje, jakie pełni ona w życiu dziecka,

– funkcjonowanie poznawcze, m.in.: stałość przedmiotu, świadomość sprawczości, oznaczanie, kategoryzowane,

– język: rozumienie oraz używanie,

– zachowanie i temperament, motywacja i poziom potrzeb komunikacyjnych,

– otoczenie społeczne: partnerzy komunikacyjni.

Diagnozę przeprowadza się w celu zbudowania systemu komunikacji (alternatywnej – zastępczej lub wspierającej, towarzyszącej mowie) adekwatnego do możliwości i potrzeb komunikacyjnych dziecka.
Obejmuje trzy etapy:

– Diagnoza umiejętności bazowych i gotowości do komunikacji symbolicznej.

– Diagnoza kandydata na użytkownika AAC, obejmująca umiejętności komunikacyjne dziecka, środowisko językowe, zapotrzebowanie słownikowe. Na jej podstawie dobiera się odpowiednią strategię komunikacyjną oraz narzędzia.

– Diagnoza użytkownika AAC (diagnoza ciągła) weryfikująca istniejący system komunikacyjny i umiejętności posługiwania się nim przez użytkownika.

Na jej podstawie opracowywany jest system komunikacyjny i strategie najbardziej odpowiednie dla kompetencji dziecka.